Ahmet YETİM

Ahmet YETİM

SOSYAL SİGORTA İŞLEMLERİ YÖNETMELİĞİNDEKİ DEĞİŞİKLİKLER

17.04.2012 tarih ve 28267 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile 12.05.2010 tarihli Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde bir takım değişiklikler yapılmıştır. Bunlardan bazıları;

1–Bir yılı aşan hizmetler her zaman düzenlenebilir nitelikte olmayan kanunen geçerli kayıt ve belgeler ile kanıtlanmak şartıyla dikkate alınacaktır.

2–Sigortalılara tek hekim veya sağlık kurulunca verilecek istirahatler, örneği Kurumca belirlenen belge ile elektronik ortamda Kuruma gönderilecektir. Gönderilen bu belge işverence görüntülenebileceğinden, çalışılmadığına dair bildirimin Kuruma gönderilmesi için yapılan tebligat yerine geçecektir.

3–Tarım ve orman işlerinde süreksiz olarak çalışan sigortalılara iş kazası veya meslek hastalığından dolayı geçici iş göremezlik ödeneği ödenebilmesinin şartlarına “prim ve prime ilişkin herhangi bir borcunun bulunmaması” şartı eklenmiştir.

4–4/b sigortalılarından yani eski adıyla Bağ-Kur sigortalılarından istirahat raporlarıyla birlikte, istirahatli olduğu dönemde işyerinde çalışmadığına dair yazılı veya elektronik ortamda beyanı istenecek, bunların dışında bilgi ve belge istenmeyecektir.

5–İş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilmesi için, sigortalının çalıştığı işten ayrılması, iş yerini kapatması veya devretmesi şartı aranmayacak örneği Kurumca hazırlanacak tahsis talep dilekçesini doğrudan Kuruma vermesi veya posta yoluyla ya da elektronik ortamda göndermesi gerekecektir. Tahsis talep dilekçesine bir adet belgelik fotoğraf eklenmesi gerekmeyecektir. Bu değişiklikte dikkat çeken başvurunun artık elektronik ortamda da yapılabilmesinin önünün açılmasıdır.

6–Sigortalının bildirilmesi gereken kanuni süre içerisinde meydana gelen iş kazalarında, Kanunun 23 üncü maddesi hükmü uygulanmayacaktır.

7–Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalı sayılanlardan prim ödeme gün sayısı 1800 gün olduğu hâlde kendi sigortalılığı nedeniyle genel sağlık sigortası primi dâhil, prim ve prime ilişkin her türlü borçları bulunanların maluliyet sevkleri, masrafları kendilerince ödenmek üzere yapılmakta iken ve yine sigortalıların sevk için gerekli olan asgari 1800 gün prim ödeme gün sayısını Kanunun 41 inci maddesine göre hizmet borçlanması yaparak tamamlamaları hâlinde, borçlanma taleplerinin alınması kaydıyla sevk işlemleri yapılmakta ancak, borçlanma bedeli ödenmeden sevk işlemi yapılmış ise sevk işlemlerine ilişkin her türlü masrafları kendilerince ödenmekte iken bu durumdaki sigortalıların sevk işlemi yapılıp da aylık bağlanmadan önce prim borçlarını ödemesi ve malul sayılmaları durumunda, sevk işlemlerine ilişkin masraflar Kurumca karşılanacaktır.

8–Malullük aylığı, yaşlılık aylığı veya ölüm aylığı talebinde bulunulurken istenilen “sigortalının bir adet belgelik fotoğrafı ve”, “15 yaşından küçük çocuklar hariç olmak üzere bir adet belgelik fotoğraf” ibareleri kaldırılarak artık bu taleplerde fotoğraf istenmeyecektir.

9–Ölüm toptan ödemesi yapılabilmesi için, hak sahiplerinin örneği Kurumca hazırlanacak tahsis talep dilekçesini doğrudan Kuruma vermesi veya posta yoluyla ya da elektronik ortamda göndermesi gerekecektir. Önceki durumda “hak sahiplerinin örneği Kurumca hazırlanacak tahsis talep dilekçesi ile Kuruma başvurmaları şarttır” ibaresi bulunmaktaydı.

10–Sigortalıların görev ve işleri nedeniyle yurt dışında bulundukları sürelerde tedavi gördüğü sağlık tesislerinden alacağı raporlarda belirtilen tedavi ve istirahat sürelerine ait, Kanuna göre hak kazandığı geçici iş göremezlik ödenekleri ve emzirme ödeneği, bu ödeneklere ait belgelerin ilgili ülkede bulunan Ülkemiz dış temsilciliklerince onanması halinde Kurumca ayrıca tasdik edilme şartı aranmaksızın Türk Lirası olarak ödenecektir. Daha önce ilgili ülkede bulunan Ülkemiz dış temsilciliklerince onanma şartı bulunmamaktaydı.

11–Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 101 inci maddesinin “Kısmi süreli çalışma, işveren ile sigortalının yazılı olarak yapılan iş sözleşmesinin niteliğine bağlı, aylık ücret karşılığı çalışma biçiminde imzalanmışsa, sigortalı haftalık çalışma süresine bakılmaksızın tam ay olarak bildirilir.” fıkrası yürürlükten kaldırılarak kısmi süreli çalışılan kadar Kuruma bildirim yapılmasının önü açılmıştır.

12–50 ve üzerinde sigortalının çalıştırıldığı aylara ilişkin özel sektör işyerlerinde eksik gün bildirim nedenlerinin aylık prim ve hizmet belgesinde belirtilmesi yeterli olup bu işyerleri için ayrıca eksik gün bildirim formu ile eki belgeler aranmamakta iken 50 sigortalı sayısı 30 sigortalıya indirilmiştir.

13–Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 108 inci maddesinin beşinci fıkrasında “Kurum, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 4 numaralı alt bendi kapsamında sigortalı olarak tescil edilmiş olanların prim borçlarını, diğer tahsilat yolları dışında, sattıkları tarımsal ürün bedellerinden borç tutarını geçmemek kaydıyla %5 oranında kesinti yaptırmak suretiyle tahsil eder. Kurum bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tebliğ ile belirler.” hükmündeki “%5 oranında kesinti yaptırmak suretiyle tahsil eder” ibaresi “kesinti yapmaya, kesinti oranını % 5 oranına kadar belirlemeye yetkilidir” şeklinde değiştirilerek bu konuda bir esneklik tanınmıştır. Bu değişikliğin akabinde çıkarılan bir e-posta ile Kurum bu oranı uygulamanın usul ve esaslarını belirleyecek olan tebliğ çıkarılıncaya kadar %1 olarak belirlemiştir. Tarımsal ürün bedellerinden kesinti yapmakla yükümlü olan gerçek ve tüzel kişiler 17.04.2012 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yeni tebliğ yayımlanıncaya kadar tarımsal faaliyette bulunanlardan satın aldıkları ürün bedelleri üzerinden prim borçlarına mahsuben %1 oranında kesinti yapmaları gerekmektedir.

14–Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin geçici 3 üncü maddesinin dördüncü fıkrasındaki “01.10.2008 tarihinden önce, 31.12.1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinde belirtilen işleri, hizmet akdiyle herhangi bir işverene tabi olmaksızın sürekli ve kazanç getirici nitelikte yapmakta olanlardan, 01.10.2008 tarihinden sonra aynı şartlarla bu işleri yaptıkları tespit edilen kadınların; isteğe bağlı sigortalı olarak 2008 yılı için Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının onbeş katı üzerinden başlanılarak, takip eden her yıl için bir puan arttırılmak suretiyle otuz katını geçmemek üzere malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası primi öderler. Bu durumdaki sigortalıların tespiti, Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Kurumca belirlenecek usul ve esaslara göre yapılır.” hükmü yürürlükten kaldırılmıştır.

15–Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğine “Bazı Sigortalıların Prim Ödeme Gün Sayıları” başlıklı geçici 30 uncu madde eklenmiştir. Bu madde de “Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan köy muhtarları, (b) bendinin (4) numaralı alt bendinde yer alan tarımsal faaliyette bulunanlar, Kanunun ek 5 ve ek 6 ncı maddelerine tabi sigortalılar ile Kanunun geçici 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında isteğe bağlı sigorta primi ödeyen kadın sigortalılardan alınacak prim miktarına bakılmaksızın ay içinde sigortalılığın başlaması ve sona ermesi halleri hariç olmak üzere prim ödeme gün sayısı 30 gün olarak kabul edilir.” denilmektedir. Yani bu kişiler 2012 yılı için 19 günlük prim ödeyerek 30 günlük hizmet kazanmaktadırlar.

GENEL SAĞLIK SİGORTASINDA SON DURUM

20.04.2012 tarihi itibariyle ülkemizde yeşil kartlı olup vizesi dolanlarla hiçbir sosyal güvencesi olmayan vatandaşlardan gelir testi sonuçlanan ve Kurumumuza bildirilerek tescilleri yapılan kişilerin sayısı 8.471.074 kişiye ulaşmıştır. Bu kişilerden gelir testi sonuçlarına göre geliri 295,50 TL’nin altında olanların sayısı 5.584.750 kişi olup bunlar prim ödemeden Kurumumuzun karşıladığı sağlık yardımlarından faydalanacaklardır. Bu kişilerin primi devlet tarafından ödenecektir. Yine gelir testi sonucuna göre kişi başına aylık geliri 295,50 TL ile 886,50 TL arasında olan 2.526.395 kişi aylık 35,46 TL, kişi başına düşen aylık geliri 886,50 TL ile 1.773 TL arasında olan 298.844 kişi 106,38 TL ve kişi başına aylık geliri 1.773 TL’nin üzerinde olan 61.085 kişi ise 212,76 TL prim ödeyerek Sosyal Güvenlik Kurumunun karşıladığı sağlık yardımlarından yararlanabileceklerdir.

Bu rakamlara oransal olarak baktığımızda ülkemizde gelir testi sonuçlananların %66’sının g/0 yani eski tabiri ile yeşilkart statüsünde çıktığı ve prim ödemeyeceği, %30’nun 35,46 TL, %3,5’nün 106,38 TL ve binde 7’sinin ise 212,76 TL prim ödeyeceği görülmektedir.

İlimizdeki duruma gelecek olursak 25.04.2012 tarihi itibariyle 73.520 kişinin gelir testi sonuçlanmış olup bunlardan 53.513 kişinin kişi başına aylık geliri asgari ücretin üçte birinden az yani 295,50 TL’den az çıktığı için primlerini devlet ödeyecek kendileri prim ödemeden Kurumumuzun karşıladığı sağlık yardımlarından faydalanacaklardır. Bu rakam gelir testi sonuçlananların %73’ne tekabül etmektedir. Yine gelir testi sonuçlananların %24’ünü oluşturan 17.997 kişinin 35,46 TL, %2’sini oluşturan 1.404 kişinin 106,38 TL ve binde 8’ini oluşturan 606 kişinin ise 212,76 TL prim ödemesi gerekmektedir. Bu oranlara baktığımızda ilimizde prim ödemeden sağlık yardımlarından yararlanacakların oranının ülkemiz genelindeki oranın %7 üzerinde olduğu görülecektir. Bununla birlikte prim ödeyecek kişilerin oransal değerinin ise ilimizde ülkemiz geneline göre daha az olduğu bu tablodan anlaşılmaktadır.

Gaziantep ilinin gelir testi sonuçları(01.01.2012-25.04.2012 arası)

İlçeler g/0 (Yeşilkart) g/1 g/2 g/3 Toplam
Şahinbey 33.451 5.595 15 0 39.061
Şehitkamil 10.374 7.479 1.050 553 19.456
Araban 1.525 285 12 0 1.822
İslahiye 1.400 1.819 12 0 3.231
Nizip 3.155 1.480 122 12 4.769
Oğuzeli 823 400 76 23 1.322
Yavuzeli 1.235 360 25 1 1.621
Karkamış 330 90 18 2 440
Nurdağı 1.220 489 74 15 1.798
TOPLAM 53.513 17.997 1.404 606 73.520

SORULAR VE CEVAPLAR

Soru-1)İsmini belirtmeyen bir bayan okurumuzun sorusu şu şekilde; ben 15.05.1957 doğumlu bir bayanım. 01.08.1976 tarihinde devlet memurluğum başladı. 1.320 gün emekli sandığı hizmetim var 04.10.2010 tarihinde ssk başlattım. 538 günde o var ne zaman emekli olabilirim.

Cevap-1)Okurumuzun verdiği bilgilere göre toplam 1.858 gün prim ödemesi var. 2829 sayılı hizmet birleştirme kanunu gereğince son yedi yılda en fazla hangi sosyal güvenlik kurumuna prim ödenirse o kurumun emeklilik şartlarına göre emekli olunacağından şayet en az 1260 gün SSK primi ödemeniz şartıyla 15 yıl 3600 günden emekli olabilirsiniz. Yani SSK’lı çalışmaya devam edip prim ödeme gün sayınızı 3600 güne tamamladığınız tarihte yaşınız ve sigortalılık sürenizde zaten şuanda dolmuş olduğundan hemen emekli olursunuz.

Köşemde bulunan e-mail adresim aracılığı ile bana sosyal güvenlikle ilgili soru(ne zaman emekli olurum, askerlik ve doğum borçlanması, yurt dışı hizmet borçlanması, hizmet birleştirme v.s.)ve sorunlarınızı iletebilirsiniz. Bu sorularınızı izleyen haftalardaki yazılarımda cevaplayacağım.

Herkesin sosyal güvenliğinin olduğu bir dünya dileği ile……

Yorumlar (0)

+ Yorum Yaz