Nergiz Karakuş

Nergiz Karakuş

OYUN VE ÇOCUK

“Oyun çocuğun işidir”

    Montessori

Çocuklar doğuştan itibaren çevreleriyle iletişim halindedir. Öncelikle, anne, baba ve aile ile daha sonra ise yakın çevre ile sosyal ağlar geliştirirler. Yetişkinler kendilerini nasıl konuşarak ifade ediyorsa çocuklar da duygularını, ihtiyaçlarını ve düşüncelerini oyun yoluyla ifade ederler. Çocukların gelişim düzeylerine göre oyunları da farklılık gösterir. Çocuklar bebeklik döneminde hareketlerle kendi vücutlarını keşfederler. Ellerini, ayaklarını oynatarak, ağızlarına götürerek sahip oldukları gücün farkına varırlar. İki yaşından itibaren diğer çocuklarla oynama istekleri gelişir. Grup içinde ya da ikinci oyun arkadaşı ile olsalar dahi çocukların her biri kendince farklı oyunlar oynarlar. Örneğin, biri bebek ile oynarken, diğeri arabayla oynamayı tercih eder. Küçük yaşlarda genellikle kendi başlarına oyunlar oymayı tercih ederler. Birkaç oyun arkadaşı ile yan yana olsalar dahi kimse yokmuş gibi kendi kurdukları oyuna devam ederler. Böylelikle, çocuklar doğuştan sahip oldukları yetenek, beceri ve içgüdülerine göre hareket ederek bireysel kişilik evresindeki gelişimlerini tamamlamaya çalışırlar ve bunu dışa vururlar. Oyun yardımı ile de deneyerek, uygulayarak bunu pekiştirirler.

Oyun çocuklar için büyük bir eğlencedir. Doğdukları andan itibaren büyük bir zevkle oyunlar oynarlar. Çocuklar oyun oynayarak çevrelerini tanırlar ve çevreleri hakkında her gün yeni bir şeyler öğrenirler. Okul öncesi eğitimde yer alan oyunlar, çocukların doğuştan var olan yeteneklerinin ve becerilerinin gelişimini destekleyen önemli araçlar ve süreçlerdir. Oyun, çocuğun duygusal, zihinsel, bedensel motor hareketlerini, konuşma yeteneğini, zekâ ve sosyal gelişimini olumlu yönde etkiler. Oynayarak, yaparak ve de deneyerek öğrenen çocuklar, yeni şeyler öğrenirken daha hareketli ve meraklıdır. Oyun ile çocuklar tüm gelişim evrelerinde farklı tecrübe kazanımları ile hayata hazırlanırlar. Ayrıca kendilerini ifade etme yeteneğini kazanırlar. Oyun oynarken çevrelerindeki kişileri taklit ederler, taklit yoluyla hayatla içsel dünyaları arasındaki bağı güçlendirirler, gerçek yaşamı kavrama yeteneklerini geliştirerek de yaşama adapte olmayı öğrenirler.

Çocukların oyunlardaki rolleri üstlenerek gerçek yaşamı anlamaları daha kolay olduğundan oyunlara gerçek yaşamdaki izlenimlerini uyarlarlar. Her çocuk oyunlarda kendi içgüdüleri ile gelişimi için ihtiyacı olanı öğrenir.

Çünkü çocuklar doğuştan meraklıdırlar ve dünyayı keşfetmek isterler. Oyun, çocuklar için öğrenmede, kavramada ve dünyayı keşfetmede sadece bir tarzdır. Biz yetişkinlerin onlara bu imkânı ve fırsatı özgürce vermemiz gerekir. Oyun, çocukların kendi kişilik gelişimlerini ortaya koymasında ve bazı olumlu özellikleri kazanması noktasında yararlıdır.

Çocuklar oyun yolu ile duygularını ve ihtiyaçlarını ifade etmenin yanı sıra birçok sorunu da kendi başına çözebilme yeteneğini kazanırlar. Çocuklar, ailelerinin cevaplarından ve açıklamalarından tatmin olmadıklarında hemen oyuna devam ederek oyun içerisinde kendi başlarına çevrelerinde olan biteni kavramaya çalışırlar. Çocuklar oyun esnasında çok doğaldırlar. Çocuğunuzla ilgili bilmek istediklerinizi oyun esnasında onu gözlemleyerek öğrenebilirsiniz. Çocuklarınızın müzik, spor, yüzme vs. gibi yeteneklerini desteklemek amacıyla kurslara yönlendirebilirsiniz ancak serbest oyunlara çocukların günlük yaşamında daha fazla yer verilmesi gerekmektedir.

Oyun çocuk için neden önemlidir?

Oyun, çocuklar için öğrenmenin en keyifli, basit ve eğlenceli yoludur. Oyun, çocuğun hayatı yaparak, deneyerek ve yaşayarak kavramasını sağlar. Çocuklar günlük eşyaları güvenli bir şekilde kullanmayı oyun yolluyla öğrenirler. Oyunlar yardımıyla motor yeteneğini geliştirir, ellerini ve parmaklarını daha hünerli bir şekilde kullanmayı öğrenirler. Oyun yoluyla konsantre olmayı, sabırlı olmayı, başkalarının haklarına saygıyı, sorumluluklarının bilincine varmayı, kurallara uymayı, oyun arkadaşlarıyla iletişim kurmayı ve bir gruba ait olmayı öğrenirler. Oyun onların enerjilerini boşaltmasına, sıkıntılarından ve kaygılarından arınmasına yardımcı olur. Çocuklar, oyun oynarken çevresini tanır ve çevresi hakkında yeni bilgiler edinirler.

Çocuklar oyunda gelişimlerinde ihtiyaçları olan heyecanı ve teşvikleri ararlar. Dünyayı tanımayı ve eşyaların nasıl işlediğini,  işlevlerindeki anlamları anlamaya çalışırlar. Onları niçin kullanıldıklarını ve ne anlama geldiklerini oyun yoluyla bulmaya çalışırlar ve nihayetinde bulurlar.

Çocuklarınızla ya da çocuğunuzla olumlu ilişki geliştirmek istiyorsanız, onlarla oyun oynamaya zaman ayırın. Oyun seçimini çocuğunuza bırakmak onların kontrol duygusunu geliştirir. Oyun esnasında çocuğunuza bir şeyler öğretme çabasına girmeyin, akışı çocuğunuza bırakın.

Geminin dümenini çocuklara vermekten korkmayalım.

Yorumlar (0)

+ Yorum Yaz