Avukat Gülsen Tutoğlu

Avukat Gülsen Tutoğlu

KİRA ARTIŞ ORANI NASIL BELİRLENİR?

Kira artış oranı, kiralanan taşınmazın kira bedelinin belirli aralıklarla belirli oranda arttırılması anlamına gelmektedir. Taraflar aralarında yapmış oldukları kira sözleşmesinde kira artışının ne kadar olacağı hususunda bir madde düzenleyebilecekleri gibi bu konuda herhangi bir anlaşma yapmamışta olabilirler. Kira artış oranına ilişkin bu madde bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) on iki aylık ortalama değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerli olup; bu kayıt tüketici fiyat endeksi (TÜFE) artış oranını aştığı miktarda geçersizdir. Diğer bir değişle kiradaki artış oranı, bir önceki yılın tüketici fiyatları endeksinin artış oranından fazla olamayacaktır. Tüm bu hususlardan ötürü kira bedeli artış oranı, taraflarca bir önceki kira yılı TÜFE artış oranının üzerinde olmamak koşulu ile serbestçe belirlenebilmektedir. Kanunda da belirtildiği üzere; tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerli olacağı;  taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılmamışsa, kira bedelinin  bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamasına göre değişim oranını geçmemek koşuluyla hâkim tarafından, kiralananın durumu göz önüne alınarak hakkaniyete göre belirlenebileceği şeklinde ifade edilmiştir. Yani; taraflar arasında anlaşmanın olmaması durumunda da yeni kira yılına uygulanacak kira bedeli, hakim tarafından tüketici fiyat endeksindeki artış oranı, emsal kira bedelleri ve kiralananın durumu da göz önüne alınarak takdir edilmektedir.

Bu süreçte kira bedelinin belirlenmesine ilişkin dava her zaman açılabilmektedir. Söz konusu bu dava, yeni kira döneminin başlangıcından en geç otuz gün önceki bir tarihte açılacağı ya da kiraya veren tarafından bu süre içinde kira bedelinin artırılacağına ilişkin olarak kiracıya yazılı bildirimde bulunulmuş olması koşuluyla, yeni kira dönemi sonuna kadar açıldığı takdirde, mahkemece belirlenecek kira bedelinin, bu yeni kira döneminin başlangıcından itibaren kiracı açısından anlam ifade edeceği yine kanunda hüküm altına alınmıştır. Yani; sözleşmede yeni kira döneminde kira bedelinin artırılacağına ilişkin bir hüküm varsa şayet; yeni kira döneminin sonuna kadar açılacak davada mahkemece belirlenecek kira bedeli de bu yeni dönemin başlangıcından itibaren geçerli olmaktadır. Sözleşmede belirli bir artış oranının olmaması halinde ise yine belirtmek gerekir ki; yeni kira dönemi başlamadan en geç 30 gün önceki tarihte dava açılmalı ya da bu süre içinde kiracıya kira artışına ilişkin yazılı bildirim yapılmalıdır.

Kiralanan taşınmazın, kiracıya teslim edildikten sonra belli bir tarihte taşınmazın boşaltılacağına ilişkin taraflar arasında yapılan sözleşmede kiracı tarafından söz konusu kiralanan taşınmazın boşaltılmaması halinde; kiraya veren taşınmaz sahibi, icra yoluyla veya dava açarak sona erdirebilmektedir. Tüm bu hususlar doğrultusunda kiracı kişiye, kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilememekte olup; kira bedelinin zamanında ödenmemesi hâlinde ceza koşulu ödeneceğine veya sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin yapılan anlaşmalar da geçersizdir.

Yorumlar (0)

+ Yorum Yaz