Bülent ÖZATAY

Bülent ÖZATAY

KATMA DEĞER VERGİSİNDE TEVKİFAT UYGULAMASINA GENEL BAKIŞ

(Amaç, Sorumluluk, Tevkifat Uygulayacaklar)

KDV tevkifatı uygulaması, teslim veya hizmet bedeli üzerinden hesaplanan verginin, bu işlemlere muhatap olan alıcılar tarafından kısmen veya tamamen vergi sorumlusu sıfatıyla beyan edilip ödenmesidir.

KDV tevkifatı ihtiyari bir uygulama olmayıp, Maliye Bakanlığınca tevkifat uygulaması kapsamına alınan işlemlerde alıcılar tarafından tevkifat yapılması zorunludur. Diğer taraftan, Maliye Bakanlığınca tevkifat kapsamına alınmamış işlemlerde alıcılar tarafından tevkifat yapılması mümkün değildir.

I- Tevkifat Uygulamasının Dayanağı ve Amacı

Katma değer vergisinde tevkifat uygulaması, KDV Kanunu’nun 9 uncu maddesinin 1 numaralı fıkrasındaki düzenlemelere dayanmaktadır. Madde hükmünün yetki verdiği Maliye Bakanlığı, konuyla ilgili son düzenlemesini 117 sayılı KDV Tebliği ile gerçekleştirmiştir.

Katma değer vergisinde tevkifatın amacı, vergi alacağının ve tahsilatının güvence altına alınmasıdır.

II- Tevkifat Uygulamasında Sorumluluk

Bilindiği gibi katma değer vergisinin mükellefi teslim veya hizmeti yapanlardır.

Katma değer vergisi tevkifat uygulamasında ise sorumlu, mal veya hizmeti teslim alanlardır. Dolayısı ile mal veya hizmeti teslim alanlar, tevkif ettikleri katma değer vergilerini karşı tarafa ödemeyecekler, sorumlu sıfatıyla devlete ödeyeceklerdir.


III- Tevkifat Uygulama Şekilleri

• Tam tevkifat; işlem bedeli üzerinden hesaplanan verginin tamamının,
• Kısmi tevkifat ise hesaplanan verginin Maliye Bakanlığınca belirlenen kısmının
alıcılar tarafından beyan edilip ödenmesidir.

Kısmi tevkifatta kalan kısım teslim veya hizmeti yapan satıcılar tarafından beyan edilip ödenecektir.

IV-Tevkifat Uygulayacaklar

Gerek tam tevkifatta, gerekse kısmi tevkifatta; tevkifat mal veya hizmeti teslim alanlar tarafından yerine getirilecektir. Tevkifat uygulayanlar, verginin tam olarak kesilip ödenmesinden mükellef gibi sorumludurlar.

117 sayılı KDV Genel Tebliğinde;
• Tam tevkifatta tevkifattan sorumlu olanlar, tevkifat konularına göre ayrı ayrı belirlenmiş;
• Kısmi tevkifatta ise tevkifat uygulayacaklar,
- gerçek usulde kdv mükellefleri ve
- belirlenmiş alıcılar (kdv mükellefi olsun olmasın)
olarak ikili ayırıma tabi tutulmuştur.

Kısmi tevkifat uygulamasında belirlenmiş alıcılar, 117 sayılı KDV Genel Tebliğinde aşağıdaki gibi yer almıştır.
- 5018 sayılı Kanuna ekli cetvellerde yer alan idare, kurum ve kuruluşlar,
- il özel idareleri ve bunların teşkil ettikleri birlikler,
- belediyelerin teşkil ettikleri birlikler,
- köylere hizmet götürme birlikleri,
- kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşları,
- kanunla kurulan veya tüzel kişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları,



- döner sermayeli kuruluşlar,
- kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları,
- bankalar,
-kamu iktisadi teşebbüsleri (kamu iktisadi kuruluşları, iktisadi devlet teşekkülleri),
- özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar,
- organize sanayi bölgeleri,
- borsalar (menkul kıymetler, vadeli işlemler borsaları dahil),
- yarıdan fazla hissesi doğrudan yukarıda sayılan idare, kurum ve kuruluşlara ait olan (tek başına ya da birlikte) kurum, kuruluş ve işletmeler,
- payları İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında işlem gören şirketler,
- kalkınma ve yatırım ajansları
 Belirlenmiş alıcıların birbirlerine yaptıkları teslim ve hizmetlerde kdv tevkifatı yapılmayacaktır.
 Okul aile birlikleri ve Sağlık Bakanlığına bağlı aile hekimliği kurumları tevkifat kapsamında değerlendirilmeyeceklerdir.
 Kdv mükellefiyeti bulunmayanların (örneğin apartman yönetimlerinin) alımlarında tevkifat uygulanmayacaktır.
Görüldüğü gibi;
- Belediyeler belirlenmiş alıcı olarak sayılmamış, bunların teşkil ettikleri birlikler sayılmıştır.
- Ticaret ve Sanayi Odaları gibi kuruluşlar, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşu olup belirlenmiş alıcılar arasında sayılmışlardır.
- İlk-San, bankalara ait emekli sandıkları gibi sandıklar belirlenmiş alıcı olarak sayılmıştır.
- Tevkifata tabi mal veya hizmetler, payları İMKB’de işlem gören şirkete teslim ediliyorsa tevkifat uygulanacak, İMKB’de işlem görmeyen şirkete teslim ediliyorsa tevkifat uygulanmayacaktır.

Yorumlar (0)

+ Yorum Yaz