Ömer Özgür

Ömer Özgür

İstişare kültürünü kaybediyoruz

Bir işe başlayacaksınız ve karar vermekte zorlanıyorsunuz. Yaptığınız ve yapacağınız işle ilgi önce fikrine, ilmine ve öngörüsüne güvendiğiniz insanların kapısını çalar, istişare edersiniz.

Kadim medeniyetimizin köklü geçmişinde istişare kültürü önemli bir yer tutmaktadır. Atalarımız, büyüklerimiz bir işle ilgi atacakları küçük bir adımda dahi fikir teatisinde bulunmuştur. Kendisinden yaşça küçük de olsa bir kişinin fikrinden istifade eden insanlar istişarenin bereketini görmüştür.

Bir iş yaparken ehline sormaya "meşveret" veya "istişare" denir. İstişare sünnettir. Kur'an-ı Kerim’de mealen, (Yapacağın işi önce meşveret et!) buyruluyor. (Al-i İmran 159).

Günümüzün en büyük sorunlarından biri fikirlerden istifade edilmemesidir. Her şeyi bildiğini sanan, başkalarının fikrinden istifade etmeyi zül gören insanların artışına şahitlik ediyoruz.

Meşvereti, sormayı ve fikirlerden istifade etmeyi unuttuk. Belki bilinçli, belki bilinçsiz ama istişareden uzaklaştıkça benliğimizde yok olduk. “Ben diyen bitmiştir” diye bir söz duymuştum, o kadar çok hoşuma gitti ki… Benlik, gurur, kibir, her şeyi bilen insanlar yığını var çevrem(iz)de. 

Fikirlerin tartışılması zenginliğe işaret, fikir alışverişi bilgeliktir. Düşünen, araştıran, sorgulayan, bildiklerini etrafıyla paylaşan insanlardan üst düzeyde istifade etmekte fayda vardır. Ne yazık bilen bildiğini saklıyor, bilgiye aç olan sormuyor, sorgulamıyor.  Ancak, "En faziletli en üstün sadaka, Müslüman kişinin ilim öğrenmesi, sonra da Müslüman kardeşine öğretmesidir." (Kütüb-i Sitte) hadisini unutmamak gerekmektedir.

Sormakta fayda, sormamakta ziyan var. Bilen üst perdeden konuşur, bilmeyen bilgili cahil olursa ortaya anlamsız bir şey çıkar.  Velhasıl, bilgiyi paylaşmayan insanların bilgisi kendisiyle mezar gider. Gittiği yerde de bunun hesabını verir. Bilgiye aç olan da bu dünyadan aç be açık göçüp gider.

İstişare kültürünü kaybedince, bir anlamda her şeyini kaybetti insan. İş yapıyor istişaresiz, evleniyor istişaresiz, ev alıyor istişaresiz… Şöyle bir bakıyorum da zengin kültür hazinesinden hiç faydalanmıyor, faydalananlardan da destek almıyoruz.

Meşverete yani istişareye dair o kadar değerli söz sarf edilmiş ki hepsi birbirinden değerli, hepsi birbirinden derin içerikli. Mesela, Hz. Ali (r.a),  “7 yaşına kadar olan çocuğunuzla oynayın, 15 yaşına kadar arkadaşlık ediniz, 15 yaşından sonra istişare ediniz” diyor. Buyurun bu söz üzerinde konuşalım, bu sözü değerlendirelim. Hangimiz 15 yaşındaki biriyle oturup istişare ederiz, onun fikrini alırız. Cevap, “O daha çocuk, ne bilir ki” der, başımızdan savarız. “Bin bilsen de bir bilene danış” gibi çok değerli bir atasözümüz var. Hz. Ali’nin (r.a), sözü devamında adeta. İstişareye önem veren bir dinin mensuplarıyız, istişareye değer veren bir kültürün devamıyız. Ama dinimiz ve kültürümüzün önem verdiği bu değere çok da sahip çıkmıyoruz.

Danışın, tanışın, işi kolay kılın.

Yorumlar (0)

+ Yorum Yaz