Ahmet ASLAN

Ahmet ASLAN

IRAK: HASTA ADAM

Birinci Dünya Savaşı’nda İngiltere ve Fransa’nın bölgedeki gerçekliklerden uzak kendi çıkarlarına göre şekillendirdikleri Irak aradan uzun yıllar geçmesine rağmen huzur bulamadı.

 

Ortadoğu geçen yüzyılın başında  İngiletere ve Fransa nufüz savaşının etkisindeydi. İngiltere’nin Irak, Ürdün ve Filistin’de kurguladığı nufüza, Fransa; Lübnan ve Suriye’de kurduğu etkinlikle cevap verdi.

 

Bölge halkları ve sosyolojik gerçekliklerden uzak İngiltere ve Fransa’nın Ortadoğu’daki nüfuz mücadelesine göre şekillenen harita İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Amerika ve Sovyet “soğuk savaşının” kurbanı oldu.

 

 

İngiltere ve Fransa’nın harita savaşlarına dönen Ortadoğu, ABD ve Sovyetler arasında uzun zaman iktidar savaşları yaşadı. Haritayı değiştirme savaşını göze alamayan ABD ve SSCB  mevcut haritadaki yönetimleri değiştirmek ya da kendi politikalarına eklemlemek yolunu seçtiler. Darbeler, suikastler, çatışmalar eksik olmadı.

 

Bu mücadele de İsrail’in doğuşu, gelişimi saydığmız devletlerin kendi aralarındaki çekişmelerine rağmen zimmi olarak anlaştıkları tek nokta kabul edilebilir.

 

Öte yandan İsrail’in doğuşu, gelişimi nasıl uluslar arası güçlerin zimmi olarak anlaştıkları tek nokta olmuşsa  Türkiye, Irak, Suriye ve İran gibi bölge ülkelerinin anlaştıkları tek nokta da bölgedeki Kürtlerin gelişiminin engellenmesi oldu.

 

Bu yönüyle dünyanın cehennemi Ortadoğu, zaman zaman uluslar arası güçlerin zaman zaman bölgedeki etnik kimliklerin zaman zaman da farklı mezheplerin çatışma alanına döndü.
Bugün yaşanan mezheplerin birbiriyle açık açık çatıştığı zaman. İngiliz-Fransız, ABD-SSCB, Arap ülkeleri ve İsrail’in çatışmasının gölgelediği mezhep çatışması bugün tüm gerçekliğiyle  ortaya çıkmıştır.

 

 

Muhammed Buazizi adlı bir işportajının tezgahını parçalayan zabıtlara karşı kendini yakmasıyla gösterdiği bireysel protesto eylemi tüm Arap ülkelerine demokrasi, insan hakları ve diktatörlüklerin yıkılması taleplerini içeren toplumsal protestolara dönüşmüştü.

 

Tunus, Libya ve Mısır’da iktidar değişikliğine yol açan bu protestolar Suriye’de mezhep çatışmasına döndü. Suriye olayına komşu ülkelerin artan dolaylı müdahalesi uyuyan dev mezhepleri tekrar uyandırdı.

 

Türkiye-Suudi Arabistan-Katar-Bahreyn eksenli Sünni cephe ile İran-Irak-Suriye-Lübnan (Hizbullah) eksenli Şii cephe artık karşı karşıyadır. IŞİD’in Musul saldırısı bu çatışmanın sadece bir başka boyutudur.

 

Şimdi Suriye’ye komşu ülkelerden doğrudan bir müdahale ya da Irak’a komşu ülkelerden doğrudan bir müdahele bu çatışmayı yayarak derinleştirecektir.

 

Irak’ın zengin yer altı kaynakları bu ülkelerden  birinin doğrudan müdahalesine diğerlerinin seyirci kalmasına izin vermiyor. Beklenen ABD müdahelesi de ufukta görünmediğine göre  herkes kendi savaşını Suriye’de olduğu gibi “vekalet savaşlarıyla”yürütecek. Özetle, Irak böyle devam ederse bu vekalet savaşlarının cehennemi olmaya devam edecek.

 

Bu cehennem ateşinin bölge ülkelerine sıçramaması ateşe suyla cevap verilmesi herkesin kendi bölgesinde bağımsızlaşmasıyla mümkün olabilir. Yaşananlar, yapılan tüm analizler tek bir doğruya kapı aralıyor. Irak artık sadece kağıt üzerinde var ve Rus İmparatoru Nikolay’ın 1853 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu için söylediğini Irak için tekrarlamak abartı olmayacak: 

"Kollarımız arasında hasta, ağır hasta bir adam var”

Yorumlar (0)

+ Yorum Yaz