Ahmet YETİM

Ahmet YETİM

İLİMİZİN SOSYAL GÜVENLİK İSTATİSTİKLERİ

Bu yazımda siz değerli okuyucularımıza Gaziantep ilimizin en son yayınlanan 2011 yılı Temmuz ayı sosyal güvenlik istatistikleri hakkında bilgi vereceğim. 

Halk dilinde fakirlik maaşı veya 65 yaş aylığı olarak bilinen 2022 sayılı yasadan aylık alan kişi sayısı 2011 yılı Temmuz ayında 28.404 kişidir. 2010 yılı Temmuz ayında bu sayı 26.504 kişidir. 2010 Temmuz ayından 2011 Temmuz ayına toplam 2022 sayılı yasadan aylık alan kişi sayımızdaki artış hızı %7 olmuştur. 

2011 yılı Temmuz ayında ilimizde 187.127 SSK’lı yani 4/a’lı, 59.818 Bağ-Kur’lu yani 4/b’li ve 36.524 Memur yani 4/c’li olmak üzere toplam 283.469 aktif sigortalımız bulunmaktadır. 2010 yılı Temmuz ayında ise ayında ilimizde 163.056 SSK’lı yani 4/a’lı, 53.944 Bağ-Kur’lu yani 4/b’li ve 33.185 Memur yani 4/c’li olmak üzere toplam 250.184 aktif sigortalımız bulunmaktaydı. 2010 Temmuz ayından 2011 Temmuz ayına toplam aktif sigortalı sayımızdaki artış 33.285 kişi olup artış hızı %13 olmuştur. Yine bu dönemde SSK’lı sayımız 24.071 kişi artmıştır. Bunun da bu dönemdeki artış hızı %15 olmuştur. Oysa 2010 Temmuz-2011 Temmuz döneminde ülkemizdeki SSK’lı sayısındaki artış %11 olarak gerçekleşmiştir. Yani 2011 Temmuz ayına göre son bir yıllık dönemde ilimizdeki SSK’lı (4/a’lı) sayısındaki artış hızı ülkemizdeki artış hızından %36 daha fazla olmuştur.

İlimizde 2011 Temmuz ayı sonu itibariyle 64.691 kişi eski adıyla SSK yeni adıyla 4/a emeklisi, 41.625 kişi eski adıyla Bağ-Kur yeni adıyla 4/b emeklisi ve 17.956 kişi eski adıyla Memur yeni adıyla 4/c emeklisi olmak üzere toplam 124.272 emekli bulunmaktadır. Geçen yılın aynı ayının sonu itibariyle 61.731 kişi eski adıyla SSK yeni adıyla 4/a emeklisi, 38.304 kişi eski adıyla Bağ-Kur yeni adıyla 4/b emeklisi ve 17.641 kişi eski adıyla Memur yeni adıyla 4/c emeklisi olmak üzere toplam 117.676 emekli bulunmaktadır. 2010 Temmuz ayından 2011 Temmuz ayına toplam emekli sayımızdaki artış hızı %6 olmuştur.

2011 yılı Temmuz ayı sonu itibariyle ilimizin aktif/pasif dengesi yani emekli çalışan oranı 2,3 dür. Bu bir emekliyi 2,3 çalışan finanse ediyor demektir. Oysa bu ayda Türkiye’nin aktif pasif dengesi 1,76 dir. Bu oran sosyal güvenlik sistemimizin aktüeryal dengesi için çok önemli olup ilimizde yüksek çıkması bizim için onur vericidir. Aktif sigortalı sayımızdaki artış hızımızı daha yüksek tutarak aktif/pasif oranını uluslararası standart olan 4 düzeyine çıkarmak İl Müdürlüğümüzün en önemli hedefleri arasındadır. Bu dengenin ilimizde yüksek olmasının en önemli nedeni son yıllarda 4/a sigortalılarındaki yani SSK’lı sayısındaki artışın fazla olmasındandır. Tam bu noktada ülkemizin en önemli sorunlarından biri olan kayıtdışı istihdam üzerinde biraz durmak gerekmektedir.

Tüm dünyada, özellikle gelişmekte olan ülkelerde son dönemlerde kayıt dışı ekonomi kavramının çok yaygın olarak kullanıldığı görülmektedir. İşverenler, işçiler veya kendi nam ve hesabına çalışanlar özellikle vergi, sosyal güvenlik primi gibi mali yükümlülüklerden kaçınmak amacıyla kayıt dışı ekonomik faaliyette bulunmakta ve elde ettikleri gelirleri kayıt dışında tutmaktadırlar. Kayıt dışı istihdam sosyal güvenlik yönüyle kendisini çalışan kişilerin, çalışma gün sayılarının veya ücretlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna hiç bildirilmemesi veya eksik bildirilmesi şeklinde göstermektedir. Günümüzde kayıtlı çalışanların yaklaşık yarısının asgari ücretle çalıştığı görülmektedir. Dolayısıyla bundan sonra Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ücretteki kayıtdışılığı azaltma yönünde çalışacaktır.

Aşağıdaki tablodan ülkemizdeki son yedi yılın kayıt dışı istihdam oranı ortalamasının %45,87 olduğu görülmektedir. Yani çalışanların yaklaşık yarısının kayıt dışı olduğu ve son beş yılda kayıt dışılık oranının hemen hemen hiç değişmediği ortadadır. Bu rakamlar çalışan her iki kişiden birisinin kayıt dışı olduğunu göstermekte olup bu da kayıt dışı istihdamla mücadelenin ne derece önemli olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.  

Türkiye de yıllar itibariyle kayıt dışı istihdamın seyri(TÜİK verilerine göre)

Yıl

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

Oran(%)

50,14

48,17

46,97

45,44

43,50

43,60

43,30

Rakamlar her yılın Aralık ayı sonu verileridir.

 

Kayıt dışı istihdamla mücadele konusunda esas olan paydaşlarımızın sosyal güvenlik sisteminin sağladığı yararlar konusunda yeterince ve doğru bir şekilde bilgilendirilmesi ve sosyal güvenlik bilincinin yaygınlaştırılmasıdır. Bununla birlikte devletin diğer birimleri ile de koordineli çalışmanın sağlanması son derece önemlidir. Ülkemizde kayıt dışı çalışanların kayıt altına alınması yani kayıt dışılıkla mücadele salt Sosyal Güvenlik Kurumunca alınacak tedbirler ve bizim denetim elemanlarımızla yapılacak denetimlerle değil, aynı zamanda tüm Kamu Kurum ve Kuruluşlarının katkıları ile olmalıdır. Bu bağlamda biz Gaziantep de “Ortak Akıl”ı kullanarak yani tüm kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri, başta Sanayi Odası Başkanlığı, Ticaret Odası Başkanlığı, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası Başkanlığı olmak üzere tüm STK’ların katılımı ile birlikte çeşitli çalışmalar yapmaktayız. Bunların sonucunda ilimizdeki sigortalı sayısının hızla arttığını ve kayıtdışılığın azaldığını görmekteyiz. Kayıtdışı ile mücadele bir süreçtir. Bugünden yarına hemen çözülebilecek bir sorun değildir. Çalışmalarımız sonucu kayıtlı istihdam her geçen gün artmaktadır.

 

                                               SORULAR VE CEVAPLAR

Soru-1)Sema SUBAŞILI isimli bir okurumuzun 6111 ile borçlanma ile ilgili sorusu şu şekilde; Merhaba ben Sema  Subaşılı 16/ 12/1967 doğumluyum. Kız meslek lisesi çocuk gel. ve eğt. mezunuyum. 11/11/1985 -18/11/ 1985 yılında vekil öğr. yaptım. Fakat emeklilik keseneği( %16) kesilmemiş. 01/10/1987  1995 yılları arası halk eğt .mer. ücr. usta öğr yaptım. 6111 ile bu yıllardaki eksik günleri borçlanma çıktı biliyorum. Benim 4231 ssk 1yıl 6 ay isteğe bağlı bağkur ve 590 gün doğum borçlanmamla 5251 günü tamamlıyorum. Size sormak istediklerim var eğer cevaplarsanız minnetkar kalıcam. 1-VEKİL öğr. emeklilik başlangıcı için sayılır mı(18 yaş doldurulamadan) (Öğr. başlarken babama imza attırmışlardı yaşım küçük diye)bu emeklilik keseneğini borçlanırmıyım veya sicil no su ssk başlangıcını öne alır mı ? 2-Ücr. ust öğr. eksik günleri borçlanırsan prim günüm artacak bu benim emekli maaşı alırken daha yüksek almamı sağlar mı? Defalarca ……. dilekçe vermeme rağmen verilen cevap emekli san .sicil no yok .aslında var ben araştırdım buldum ama artık nereye başvurucam  bilemiyorum. Lütfen bana yardımcı olurmusunuz. Saygılarımla  

Cevap-1)Bilindiği üzere 5434 sayılı Kanun gereğince iştirakçilik niteliği 18 yaşın tamamlanmasıyla kazanılmaktadır. Ancak mezkur Kanunun Ek 21 inci maddesinde "Bir meslek veya sanat okulunu bitirenlerden, Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre kazai rüşt kararı almak suretiyle Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı'na tabi ve öğrenimleri ile ilgili görevlere atananlar hakkında, 5434 sayılı kanunun 12'nci maddesinde yazılı 18 yaşın bitirilmiş olması şartı aranmaz" hükmü yer almaktadır. Bu itibarla öğretmenliğe başlamadan önce kazai rüşt kararı aldırdıysanız hizmet başlangıcınız 11.11.1985 olarak kabul edilir. Sorunuzdan kazai rüşt kararının olmadığı anlaşılmakta olup bu n

Yorumlar (0)

+ Yorum Yaz