Ahmet YETİM

Ahmet YETİM

GAZİANTEP İSTİHDAM ARTIŞINDA BİRİNCİ OLDU

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) tarafından yayınlanan İstihdam Bültenine göre 2011/Eylül ayı sonu itibariyle bir önceki yılın aynı ayına göre yani 2010/Eylül ayına göre oransal olarak en çok istihdam artışını %18,7 ile Gaziantep ilinin sağladığı görülmüştür. Yine aynı bültende 2010/Eylül-2011/Eylül döneminde 30.000 kişilik bir istihdam artışının sağlandığı belirtilmiştir. Ben bu haberi çok önemsedim. Çünkü daha önce yayınlanan bir habere göre kayıtdışı istihdamın fazla olduğu iller arasında gösteriliyorduk. Ama ben bunun doğru olmadığını ve ilimizin kayıtdışılıkla mücadele konusunda başarılı olduğunu belirtmiştim. Bu iddiamın doğru olduğunu TEPAV’ın yayınladığı İstihdam Bülteni ortaya koymuştur. Ben bu aşamaya gelmemizde katkısı olan işverenlerimize ve bu konuda çok önemli bir rol oynadıklarına inandığım Mali Müşavir arkadaşlarımıza ilimiz adına teşekkürlerimi sunuyorum.

Aşağıda sizlere sunduğum tabloda Gaziantep ilindeki SSK’lı (yeni adıyla 5510 sayılı yasanın 4/1-a kapsamında sigortalı olanların) sayıları gösterilmektedir.

         Yıl ve Ay                 İstihdam Artışı (Kişi)         %
2010/Eylül   2011/Eylül 
 161.196    193.639                32.443                 20,1
2010/Ekim   2011/Ekim
163.972     197.121                33.149                 20,2

Bu veriler Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığımızın kamuoyuna açıkladığı resmi rakamlardır. 2011 yılının en son açıklanan resmi rakamı Ekim ayına aittir. Dolayısıyla 2010 Ekim ayından 2011 Ekim ayına 33.149 kişilik bir sigortalı artışı söz konusu olup bu dönemde artış oranı %20,2 olarak gerçekleşmiştir.

Yukarıda yapılan değerlendirme Türkiye için yapılırsa tablo aşağıdaki gibi olmaktadır.

            Yıl ve Ay                   İstihdam Artışı(Kişi)      %
2010/Eylül      2011/Eylül
10.338.989    11.548.057             1.209.068           11,6
2010/Ekim      2011/Ekim
10.497.876    11.596.217              1.098.341          10,4

Bu rakamlar ilimizdeki istihdam artışının yani sigortalı sayısındaki artışın ülkemizdeki artıştan 2 kat daha fazla olduğunu göstermektedir.

GENEL SAĞLIK SİGORTASI KAPSAMINDA OLMAYANLAR

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 12 nci maddesi gereği 3816 sayılı Ödeme Gücü Olmayan Vatandaşların Tedavi Giderlerinin Yeşil Kart Verilerek Devlet Tarafından Karşılanması Hakkında Kanun kapsamında yeşil kart verilenlerin Kurumumuza devri ile ilgili geçiş süresi, 01/01/2012 tarihi itibariyle sona erdiğinden söz konusu kişiler, bu tarih itibariyle Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1), (3) ve (9) numaralı alt bentleri kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılacaktır.

5510 sayılı Kanun hükümlerine göre genel sağlık sigortası kapsamına girmeyenler aşağıda belirtilmiştir.

- İkametgâhı Türkiye’de bulunmayanlar,
- Ceza infaz kurumları ile tutukevleri bünyesinde bulunan hükümlü ve tutuklular,
- Askerlik hizmetlerini er ve erbaş olarak yapmakta olanlar ile yedek subay okulu öğrencileri,
-Yabancı bir ülkede kurulu herhangi bir kuruluş tarafından ve o kuruluş adına ve hesabına Türkiye’ye bir iş için gönderilen ve yabancı ülkede sosyal sigortaya tâbi olduğunu belgeleyen kişiler,
- Türkiye’de kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, yurt dışında ikamet eden ve o ülke sosyal güvenlik mevzuatına tâbi olanlar,
- Kamu idarelerinin dış temsilciliklerinde istihdam edilen ve temsilciliğin bulunduğu ülkede sürekli ikamet izni veya bu devletin vatandaşlığını da haiz bulunan Türk uyruklu sözleşmeli personelden, bulunduğu ülkenin sosyal güvenlik kurumunda sigortalı olduğunu belgeleyenler,
- Kamu idarelerinin dış temsilciliklerinde istihdam edilen sözleşmeli personelin uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri çerçevesinde ve temsilciliğin bulunduğu ülkenin ilgili mevzuatının zorunlu kıldığı hallerde, işverenleri tarafından bulunulan ülkede sosyal sigorta kapsamında sigortalı yapılanlar,
- Ülkemizde oturma izni almış yabancı ülke vatandaşlarından yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında sigortalı olmayan ve yerleşim süresi bir yılı geçmeyenler,
- Yurtdışında geçen hizmetlerini borçlanarak aylık bağlanan kişilerden Türkiye’de ikamet etmeyenler,
- 3671 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyelerinin Ödenek, Yolluk ve Emekliliklerine Dair Kanunun 4 üncü maddesi uyarınca milletvekilleri, Yasama Organı Üyeliği ile açıktan atandığı Bakanlık görevi sona erenler ve bunların bakmakla yükümlü oldukları aile fertleri; ölenlerin aylık veya 5 inci madde gereğince tazminat alan veya müstahak olup da, bu tazminatı 5 inci maddenin üçüncü fıkrasındaki şartlar sebebiyle alamayan dul ve yetimleri,
- 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun 71 inci maddesine göre Anayasa Mahkemesi Başkanı ve üyeleri ile bunların emeklileri ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler,
genel sağlık sigortalısı ve genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi sayılmayacaktır.

SORULAR VE CEVAPLAR

Soru-1) Selami DEMİR adında bir okurumuzun “ssk işe giriş bildirgesi hk.” başlıklı sorusu şu şekilde; Sayın Müdürüm sizin gaziantep mali müşavirler odasının internet sitesinde yayınlanan İŞVERENLERİN YASAL YÜKÜMLÜLÜKLERİ-1 adlı yazınıza istinaden bi konuda yardımınız rica ediyorum.. 16.09.2010 tarihinde bi sigortalıya ait işe giriş bildirgesini aynı ildeki merkez adresinde göstereceğimize şube adresinde kuruma vermişiz..ama ssk aylık prim bildirgesi ile sigortalı işten ayrılış bildirgesini merkez adreste ve zamanında yerine getirmişiz..tek hata işe girişin aynı işverene ait diğer işyerinden verilmiş olması..sgk il müdürlüğüne dilekçe yazdığımızda size ceza yazacağız dediler.. sizin yukarıda belirttiğim yazınızda d maddesinde ayın işverene ait süresi dışında verilen bildirgeler istisnaya tabi diye belirtmişsiniz. sgk il müdürlüğüne cezayı kesmemesi için nasıl bir başvuruda bulunabilirim. yardımcı olursanız sevinirim. teşekkür ederim. Not: İl ismi özellikle belirtilmedi.

Cevap-1)Okurumuzun bahsettiği yazımda aynen şu ibare bulunmaktadır. “ d)İlk işyerindeki çalışmasına ait işe giriş bildirgesi Kuruma verilen sigortalının naklen veya hizmet akdi sona ermeden aynı işverenin aynı yada başka Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü/Merkez Müdürlüğünde tescilli diğer işyerinde çalışmaya başlaması halinde yasal süresi dışında, ……….. verilen sigortalı işe giriş bildirgeleri yasal süresi içinde verilmiş sayılmaktadır.”

Yani (A) işvereninin (X) işyerindeki çalışmasından dolayı süresinde Kuruma verilen bir işe giriş bildirgesi bulunmakla birlikte aynı sigortalının (A) işverenin aynı yada başka bir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde tescilli (Y) işyerindeki çalışmasına ait işe giriş bildirgesinin söz konusu olması gerekmektedir. Oysa sizin sorunuzda bir işverenin ilk defa çalışmaya başlayan bir sigortalısının merkez işyeri yerine şube işyerinden bildirilmesi bahis konusudur. Yapmanız gereken ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne durumu belirtir dilekçe ile başvurarak denetim ile olayın aydınlığa kavuşturulmasını istemenizdir. İşyerinde yapılacak olan inceleme sonucunda şayet sigortalının işverenin merkez adresinde çalıştığı tespit edilirse şube işyerinden verilen işe giriş bildirgesi düzeltilerek idari para cezası uygulanmaz.

Soru-2)Tamer YİĞİT isimli bir okurumuz bize şu soruyu yöneltmiş; sayın müdürüm öncelikle verdiğiniz bu hizmetten ötürü müteşekkiriz..ismim tamer 1971 doğumluyum 1994-1998 yılları arası zorunlu bağ-kur kapsamındaydım (pirim borcumu henüz ödeyemedim) 2000 yılından bu güne top.3580 günlük ssk hak edişim var. sorum şu ne zaman emekli olurum? ve eğer daha gün açığım varsa ; yazları dayıma hizmet verdiğim çiftlikte tarım işçisi sigortasıyla tamamlaya bilirmiyim? eğer mümkünse bunu nasıl yaparım? bir ikincisi de şu ben 1988 yılında meslek lisesinden ssk açılışım var bunu sgk veb sitesinden şahsıma ait sayfada göremiyorum sadece kayıtlarda yukarıda size verdiğim bilgiler var acaba bu başlangıç sayılmıyor mu. saygılarımla

Cevap-2)Okurumuz 1994-1998 arası Bağ-Kur’luyum demiş ama başlangıç ve bitiş tarihlerini ay gün olarak yazmamış. Bu nedenle ben 01.01.1994 tarihinde başladığını ve 31.12.1998 tarihinde bittiğini ve doğum tarihinin de 01.01.1971 olduğunu varsayarak emekliliğini değerlendireceğim. Verilen bilgilere ve yaptığımız varsayımlara göre sigortalımızın 5380 gün toplam hizmeti bulunmaktadır. Son yedi yılda en fazla SSK kapsamında çalışması bulunduğundan emeklilik şartlarına bu kapsamda bakmamız gerekecektir. Buna göre okurumuz 54 yaş, 25 yıl ve 5675 gün üzerinden emekli olacaktır. Gün sayısı olarak 295 gün eksiğiniz bulunmaktadır.

6111 sayılı torba kanunla tarımda hizmet akdi ile süreksiz çalışanlar yani mevsimlik tarım işçileri 01.03.2011 tarihinden itibaren sosyal güvenlik kapsamına alınmışlardır. 6111 sayılı kanunun 51 inci maddesiyle 5510 sayılı kanuna 01.03.2011 tarihinden itibaren ek 5 inci madde ilave edilmiştir. Bu kapsamda sigortalı olmak istiyorsanız Kurumumuzun internet sitesinde örneği bulunan veya Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri / Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüklerinden temin edebileceğiniz “Tarım İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Çalışanlara Ait Giriş Bildirgesi”ni ikametinizin bulunduğu muhtarlık ile ikamet ettiğiniz veya çalıştığınız il ya da ilçede bulunan tarım müdürlüklerine onaylatıp, ikametinizin olduğu veya çalıştığınız Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne / Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğüne müracaat etmeniz gerekmektedir. Meslek lisesinde okurken yaptığınız stajdan dolayı alınan sicil numarası emeklilikte sigorta başlangıcı sayılmaz ve hizmet dökümünüzde görünmez. Çünkü bu dönemde adınıza iş kazası meslek hastalığı ve hastalık sigortası dediğimiz kısa vadeli sigorta kolları primi ödenmiş olup malullük yaşlılık ve ölüm sigortaları dediğimiz uzun vadeli sigorta kolları primi ödenmemiştir.

Soru-3)Feyzi KARATAŞ isimli bir okurumuzun sorusu şu şekilde; ben 01.01.1939 doğumluyum. 01.06.1967 tarihinde sigortalı oldum ama 801 gün sigortam çıktı. Yaşlıyım askerliğimi 2 yıl yaptım. En çabuk emekli nasıl olurum.

Cevap-3)Okurumuzun verdiği bilgilere göre askerliğini de borçlansa 1.521 gün prim ödeme gün sayısı bulunmaktadır. Okurumuzun SSK kapsamında emeklilik şartları; 55 yaş, 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim ödeme gün sayısı üzerinden olacaktır. Dolayısıyla yaşınız ve sigortalılık süreniz dolmasına rağmen prim ödeme gün sayınız 2.079 gün eksiktir. Bu nedenle bu kadar daha çalışmanız yani 4/a kapsamında sigortalı olmanız gerekmektedir.

Soru-4)Mevlüt KISA adında bir okurumuz bize şu soruyu yöneltmiş; 01.07.1959 doğumluyum. İlk sigortam 09.08.1982 tarihinde başladı, inşaat işçisi olduğum için mütahitler benim sigortamı az yapmışlar 636 gün sigorta çıktı. Acaba 2 yıl askerliğimi yatırsam emekli olurmuyum? Ne yapmam lazım.

Cevap-4)Ülkemizin acı gerçeklerinden birisi de inşaatta çalışanların bu durumudur. Okurumuz yaklaşık 30 yıl çalışmasına rağmen 636 gün hizmeti bulunmaktadır. Verdiğiniz bilgilere göre askerlik borçlanması da yaptığınızı varsayarsak 1356 gününüz olur. SSK’dan emeklilik şartlarınız; 47 yaş, 25 yıl ve 5150 gün sayısıdır. Yaşınızın ve sigortalılık sürenizin dolduğu görülmektedir. Ancak emeklilik için üçüncü şart olan prim ödeme gün sayınız 3.794 gün eksiktir. SSK kapsamında yani 5510 sayılı yasanın 4/1-a kapsamında sigortalı olur ve 3.794 gün daha prim öderseniz emekli olursunuz.

Köşemde bulunan e-mail adresim aracılığı ile bana sosyal güvenlikle ilgili soru(ne zaman emekli olurum, askerlik ve doğum borçlanması, yurt dışı hizmet borçlanması, hizmet birleştirme v.s.)ve sorunlarınızı iletebilirsiniz. Bu sorularınızı izleyen haftalardaki yazılarımda cevaplayacağım.

Herkesin sosyal güvenliğinin olduğu bir dünya dileği ile……


Ahmet YETİM
Başmüfettiş
Gaziantep Sosyal Güvenlik İl Müdürü

Yorumlar (0)

+ Yorum Yaz