Ahmet YETİM

Ahmet YETİM

ÇEŞİTLİ KAPSAMLARDA SİGORTALI OLANLARIN ÖDEYECEĞİ PRİMLER

Bilindiği üzere 4857 sayılı İş Kanununun 39 uncu maddesine istinaden Asgari Ücret Tespit Komisyonunca 2012 yılı için uygulanacak olan asgari ücret, 01/01/2012 - 30/06/2012 ve 01/07/2012 - 31/12/2012 tarihleri arası için belirlenerek 30/12/2011 tarihli ve 28158 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Buna göre;
01/01/2012 - 30/06/2012 tarihleri için:
a)16 yaşını doldurmuş işçilerin bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücretleri 29,55 (yirmi dokuz lira elli beş kuruş) Türk Lirası,
b)16 yaşını doldurmamış işçilerin bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücretleri 25,35 (yirmi beş lira otuz beş kuruş) Türk Lirası,
01/07/2012 - 31/12/2012 tarihleri için:
a)16 yaşını doldurmuş işçilerin bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücretleri 31,35 (otuz bir lira otuz beş kuruş) Türk Lirası,
b)16 yaşını doldurmamış işçilerin bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücretleri 26,85 (yirmi altı lira seksen beş kuruş) Türk Lirasıdır.
Dolayısıyla 01/01/2012 - 31/12/2012 tarihleri arasında sigortalılar için sigorta primine esas günlük ve aylık kazançların alt ve üst sınırlarında, idari para cezalarında, geçici iş göremezlik ödeneklerinde, yurtdışında geçen süreler dahil diğer tüm hizmet borçlanmalarında, isteğe bağlı sigortalılar ve genel sağlık sigortalılarının ödeyecekleri primlerde uygulanacak tutarlar şu şekilde olmuştur.
5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi sigortalıların sigorta primi ve işsizlik sigortası primlerine esas günlük ve aylık kazançlarının alt ve üst sınırları özel sektörde bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalılar için;

01/01/2012 - 30/06/2012 tarihleri arasında:
16 yaşından büyük olanlar için;
Günlük alt sınırı : 29,55 TL
Aylık alt sınırı : 886,50 TL
Günlük üst sınırı : 192,08 TL
Aylık üst sınırı : 5.762,40 TL
16 yaşından küçük olanlar için;
Günlük alt sınırı : 25,35 TL
Aylık alt sınırı : 760,50 TL
Günlük üst sınırı : 192,08 TL
Aylık üst sınırı : 5.762,40 TL

01/07/2012 - 31/12/2012 tarihleri arasında ise:
16 yaşından büyük olanlar için;
Günlük alt sınırı : 31,35 TL
Aylık alt sınırı : 940,50 TL
Günlük üst sınırı : 203,78 TL
Aylık üst sınırı : 6.113,40 TL
16 yaşından küçük olanlar için;
Günlük alt sınırı : 26,85 TL
Aylık alt sınırı : 805,50 TL
Günlük üst sınırı : 203,78 TL
Aylık üst sınırı : 6.113,40 TL olarak uygulanacaktır.


Çırak ve Öğrenciler

3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununun 25 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca; aday çırak, çırak ve işletmelerde beceri eğitimi gören öğrencilerin, yaş durumlarına göre asgari ücretlerinin % 50’si sigorta primlerinin hesabına esas tutulmaktadır. Buna göre, aday çırak, çırak ve işletmelerde meslek eğitimi gören öğrencilerin prime esas kazançları şöyle olacaktır.
16 yaşından büyük olanlar için;
01/01/2012-30/06/2012 tarihleri arasında;
Günlük kazanç tutarı : 14,78 TL
Aylık kazanç tutarı : 443,40 TL,
01/07/2012-31/12/2012 tarihleri arasında;
Günlük kazanç tutarı : 15,68 TL
Aylık kazanç tutarı : 470,40 TL,

16 yaşından küçük olanlar için;
01/01/2012-30/06/2012 tarihleri arasında;
Günlük kazanç tutarı : 12,68 TL
Aylık kazanç tutarı : 380,40 TL
01/07/2012-31/12/2012 tarihleri arasında;
Günlük kazanç tutarı : 13,43 TL
Aylık kazanç tutarı : 402,90 TL olarak uygulanacaktır.

Prime esas kazançlardan istisna tutulacak yemek parası, çocuk zammı ve aile zammı (yardımı) tutarları

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi sigortalıların yani eski adıyla SSK’lıların;
- Yemek parası olarak ödenen;
01/01/2012-30/06/2012 tarihleri arasında 29,55 TL x % 6 = 1,77 TL (Günlük)
01/07/2012-31/12/2012 tarihleri arasında 31,35 TL x % 6 = 1,88 TL (Günlük)
- Çocuk zammı olarak ödenen;
01/01/2012-30/06/2012 tarihleri arasında 886,50 TL x % 2 = 17,73 TL (Aylık)
01/07/2012-31/12/2012 tarihleri arasında 940,50 TL x % 2 = 18,81 TL (Aylık)
- Aile zammı (yardımı) olarak ödenen;
01/01/2012-30/6/2012 tarihleri arasında 886,50 TL x %10 = 88,65 TL (Aylık)
01/07/2012-31/12/2012 tarihleri arasında 940,50 TL x % 10 = 94,05 TL (Aylık) tutarındaki kazançları sosyal güvenlik primine esas kazanca dahil edilmeyecektir.

5510 sayılı Kanunun Ek 5 inci maddesine tabi sigortalıların ödeyeceği rakamlar

Kanunun ek 5 inci maddesine tabi olarak tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanlar, 01/01/2012-30/06/2012 tarihleri arasında;
Aylık kazanç alt sınırı üzerinden : 29,55 TL x 19 x % 34,5 = 193,70 TL,
Aylık kazanç üst sınırı üzerinden : 192,08 TL x 19x % 34,5 = 1.259,08 TL,
01/07/2012-31/12/2012 tarihleri arasında;
Aylık kazanç alt sınırına göre : 31,35 TL x 19 x % 34,5 = 205,50 TL,
Aylık kazanç üst sınırına göre : 203,78 TL x 19 x % 34,5 = 1.335,78 TL, ödeyeceklerdir.


5510 sayılı Kanunun Ek 6 ncı maddesine tabi sigortalıların ödeyeceği rakamlar

Kanunun ek 6 ncı maddesine tabi olarak ticari taksi, dolmuş ve benzeri nitelikteki şehir içi toplu taşıma araçlarında çalışanlar ile Kültür ve Turizm Bakanlığınca belirlenecek alanlarda kısmi süreli iş sözleşmesiyle bir veya birden fazla kişi tarafından çalıştırılanlardan 01/01/2012-30/06/2012 tarihleri arasında işsizlik sigortası primi ödemek istemeyenler;
Aylık kazanç alt sınırına göre : 29,55 TL x 19 x % 32,5 = 182,47 TL,
Aylık kazanç üst sınırına göre: 192,08 TL x 19 x % 32,5 = 1.186,09 TL,
01/07/2012-31/12/2012 tarihleri arasında işsizlik sigortası primi ödemek istemeyenler;
Aylık kazanç alt sınırına göre : 31,35 TL x 19 x % 32,5 = 193,59 TL,
Aylık kazanç üst sınırına göre : 203,78 TL x 19 x % 32,5 = 1.258,34 TL,
01/01/2012-30/06/2012 tarihleri arasında işsizlik sigortası primi ödeyecekler
Aylık kazanç alt sınırına göre : 29,55 TL x 19 x % 35,5 = 199,31 TL,
Aylık kazanç üst sınırına göre : 192,08 TL x 19 x % 35,5 = 1.295,58 TL,
01/07/2012-31/12/2012 tarihleri arasında işsizlik sigortası primi dahil ödeyecekler;
Aylık kazanç alt sınırına göre : 31,35 TL x 19 x % 35,5 = 211,46 TL,
Aylık kazanç üst sınırına göre : 203,78 TL x 19 x % 35,5 = 1.374,50 TL, ödeyeceklerdir.

2925 sayılı Kanuna(Tarım SSK)tabi sigortaların ödeyecekleri prim tutarı

2925 sayılı Kanuna tabi sigortalıların prime esas günlük kazançları, 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas kazancın günlük alt sınırı, prim ödeme gün sayısı ise her ay için 15 gündür. Prim oranı ise; %12,5'i genel sağlık sigortası primi, % 20'si malullük yaşlılık ve ölüm sigortası primi olmak üzere toplam %32,5 dir. Buna göre, 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalıların, prime esas kazanç tutarı ve ödeyecekleri prim tutarı:
01/01/2012-30/06/2012 tarihleri arasında;
29,55 TL x 15 x % 32,5 = 144,06 TL
01/07/2012-31/12/2012 tarihleri arasında;
31,35 TL x 15 x % 32,5 = 152,83 TL olarak belirlenmiştir.

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında isteğe bağlı sigortalılardan;

a) Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası ile genel sağlık sigortası primi ödeyenler;
01/01/2012-30/6/2012 tarihleri arasında ödenebilecek isteğe bağlı sigorta primi aylık
alt sınırı, 29,55 TL x 30 x % 32 = 283,68 TL,
01/01/2012-30/06/2012 tarihleri arasında ödenebilecek isteğe bağlı sigorta primi aylık
üst sınırı, 192,08 TL x 30 x % 32 = 1.843,97 TL,
01/07/2012-31/12/2012 tarihleri arasında ödenebilecek isteğe bağlı sigorta primi aylık
alt sınırı, 31,35 TL x 30 x % 32 = 300,96 TL ,
01/07/2012-31/12/2012 tarihleri arasında ödenebilecek isteğe bağlı sigorta primi aylık
üst sınırı, 203,78 TL x 30 x % 32 = 1.956,29 TL,
b) Kanunun geçici 16 ncı maddesine göre sigortalı olan isteğe bağlı kadın sigortalılar;
01/01/2012-30/06/2012 tarihleri arasında ; 29,55 TL x 19 x % 32 = 179,66 TL,
01/07/2012-31/12/2012 tarihleri arasında; 31,35 TL x 19 x % 32 = 190,61 TL, prim ödeyeceklerdir.



5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesine göre genel sağlık sigortalılarının ödeyecekleri tutarlar
5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında olanların ödeyecekleri genel sağlık sigortası primi;
01/01/2012-30/06/2012 tarihleri arasında ödeyecekleri genel sağlık sigortası aylık
prim tutarı;
- Aylık geliri, asgari ücretin üçte birinden asgari ücrete kadar olduğu tespit edilenler
için, 886,50 TL / 3 = 295,50 TL x % 12 = 35,46 TL,
- Aylık geliri, asgari ücretten asgari ücretin iki katına kadar olduğu tespit edilenler
için, 886,50 TL x % 12 = 106,38 TL,
- Aylık geliri, asgari ücretin iki katından fazla olduğu tespit edilenler için, 886,50 TL x
2 = 1.773,00 TL x % 12 = 212,76 TL,

01/07/2012-31/12/2012 tarihleri arasında ödeyecekleri genel sağlık sigortası aylık prim tutarı;
- Aylık geliri, asgari ücretin üçte birinden asgari ücrete kadar olduğu tespit edilenler
için, 940,50 TL / 3 = 313,50 TL x % 12 = 37,62 TL ,
- Aylık geliri, asgari ücretten asgari ücretin iki katına kadar olduğu tespit edilenler
için, 940,50 TL x % 12 = 112,86 TL,
- Aylık geliri, asgari ücretin iki katından fazla olduğu tespit edilenler için,
940,50 TL x 2 = 1.881,00 TL x % 12 = 225,72 TL, olacaktır.

3201 sayılı Kanuna göre yurtdışında geçen sürelerin ve 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesine göre yapılacak hizmet borçlandırılmasına esas tutarlar

3201 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi gereğince borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek borç tutarı ile 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesine göre yapılacak hizmet borçlanması taleplerinde borçlanılacak günlük tutar, başvuru tarihindeki, 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın % 32 sidir. Buna göre, 2012 yılı için belirlenen asgari ücret tutarları karşısında, yurtdışında geçen süreler ile 41 inci maddede belirtilen hallere ilişkin sürelerin borçlanılmasında;
01/01/2012-30/06/2012 tarihleri arasında,
- Borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek borç tutarının alt sınırı; 29,55 TL
x % 32 = 9,46 TL - Borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek borç tutarının üst
sınırı; 192,08 TL x % 32 = 61,47 TL,
01/07/2012-31/12/2012 tarihleri arasında,
- Borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek borç tutarının alt sınırı; 31,35 TL
x % 32 = 10,03 TL,
- Borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek borç tutarının üst sınırı; 203,78 TL
x % 32 = 65,21 TL, esas alınacaktır.

Emzirme Ödeneği

5510 sayılı Kanunun 16 ıncı maddesinin üçüncü fıkrasında, analık sigortasından sigortalı kadına veya sigortalı olmayan karısının doğum yapması nedeniyle sigortalı erkeğe, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalılardan, kendi çalışmalarından dolayı gelir veya aylık alan kadına ya da gelir veya aylık alan erkeğin sigortalı olmayan eşine, her çocuk için yaşaması şartıyla doğum tarihinde geçerli olan ve Kurum Yönetim Kurulunca belirlenip, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı tarafından onaylanan tarife üzerinden emzirme ödeneği verileceği hükme bağlanmış bulunmaktadır.
Sosyal Güvenlik Kurumu Yönetim Kurulunca alınan 25/12/2009 tarihli ve 2009/407 sayılı karar ile 2010 yılından başlamak üzere her yıl bir önceki yıl için Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) değişim oranında artırılmasına bu şekilde hesaplanarak bulunacak rakamlardaki kuruşların liraya iblağ edilmesine ve konunun Bakan onayına sunulmasına karar verilmiş ve 31/12/2009 tarihli ve 179679 sayılı Bakanlık Makamı Olur’u ile onanmıştır. Buna göre Türkiye İstatistik Kurumu tarafından 2011 yılı için TÜFE oranlarında ortaya çıkan değişim oranının % 10,45 olduğu dikkate alındığında, 2011 yılında 80,00 TL olan emzirme ödeneği tutarı 2012 yılında 89,00 TL olarak uygulanacaktır.

Cenaze Ödeneği

5510 sayılı Kanunun 37 nci maddesinin üçüncü fıkrasında, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu veya sürekli iş göremezlik geliri, malûllük, vazife malûllüğü veya yaşlılık aylığı almakta iken veya kendisi için en az 360 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bildirilmiş olup da ölen sigortalının hak sahiplerine, Kurum Yönetim Kurulunca belirlenip Bakan tarafından onaylanan tarife üzerinden cenaze ödeneği ödeneceği hükmüne yer verilmiştir.
Kurum Yönetim Kurulumuzca alınan 25/12/2009 tarihli ve 2009/407 sayılı karar ile 2010 yılından başlamak üzere her yıl bir önceki yıl için Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı tarafından açıklanan Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) değişim oranında artırılmasına bu şekilde hesaplanarak bulunacak rakamlardaki kuruşların liraya iblağ edilmesine ve konunun Bakan onayına sunulmasına karar verilmiş ve 31/12/2009 tarihli ve 179679 sayılı Bakanlık Makamı Olur’u ile onanmıştır. Buna göre Türkiye İstatistik Kurumu tarafından 2011 yılı için TÜFE oranlarında ortaya çıkan değişim oranının % 10,45 olduğu dikkate alındığında, 2011 yılında 328,00 TL olan cenaze ödeneği tutarı 2012 yılında 363,00 TL olacaktır.

İdari Para Cezaları

5510 sayılı Kanunda öngörülen yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere, aynı Kanunun 102 nci maddesi gereğince, fiil tarihinde geçerli olan ve 16 yaşından büyük işçiler için tespit edilen aylık asgari ücret dikkate alınarak idari para cezası uygulanması gerekmektedir. Dolayısıyla 01/01/2012-30/06/2012 tarihleri arasında işlenen fiiller için 886,50 TL, 01/07/2012-31/12/2012 tarihleri arasında işlenen fiiller içinde 940,50 TL esas alınarak idari para cezası uygulanması söz konusu olacaktır.

SORULAR VE CEVAPLAR

Soru-1)Bir okurumuz işyeri kazası konulu şu soruyu yöneltmiş; işyerinde üretimde çalışırken yerlere ıslak paspas atıldı için bide yerlerin yağlı olduğu için çalışırken kaydım kolumun üstüne düştüm el bileğimi kırdım işyeri iş kazası olarak geçmiyor diyor yardımcı olursanız sevinirim.

Cevap-1)İş kazası, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda belirtilen hal ve durumlardan birinde meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence ya da ruhça arızaya uğratan olay şeklinde tanımlanmaktadır. Yani bir olayın iş kazası olabilmesi için kazanın kanunda belirtilen hal ve durumlardan birisi şeklinde gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu hal ve durumlar şunlardır;

a)Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
b)İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
c)Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
d)Emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
e)Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen olaylardır. Sizin sorunuzda belirttiğiniz olay işyerinde meydana geldiği için kanunun yukarıda altını çizdiğim maddesi gereğince iş kazası olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Şayet işvereniniz kazayı iş kazası olarak bildirmiyorsa işyerinizin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüğüne başvurursanız iş kazası olarak değerlendirilip bu sigorta kolundan gerekli yardımlar kanunda yazılı şartları taşımanız halinde Kurumca yapılacaktır.
Köşemde bulunan e-mail adresim aracılığı ile bana sosyal güvenlikle ilgili soru(ne zaman emekli olurum, askerlik ve doğum borçlanması, yurt dışı hizmet borçlanması, hizmet birleştirme v.s.)ve sorunlarınızı iletebilirsiniz. Bu sorularınızı izleyen haftalardaki yazılarımda cevaplayacağım.

Herkesin sosyal güvenliğinin olduğu bir dünya dileği ile……

Yorumlar (0)

+ Yorum Yaz