Gaziantep’in yanı sıra, 15 yıldan bu yana bölge ve komşu ülkelerden gelen hastalara şifa dağıtılan Özel Sani Konukoğlu Hastanesi, son aylarda başarılı organ nakilleri ile dikkati çekiyor. Organ Nakil Merkezi’nde son 6 ayda gerçekleştirilen 30 böbrek nakli ile büyük bir başarı elde eden merkez, bölgenin en büyük, Türkiye’nin de 5. Organ Nakil Merkezi konumunda.

Komşu illerin yanı sıra Kayseri, Şırnak, Elazığ, Van, Sivas ve Ankara’dan da hastaların nakil olmak için başvurduğu Özel Sani Konukoğlu Hastanesi Organ Nakil Merkezi, aynı zamanda da fiziki olarak da Türkiye’nin en büyük merkezi.

Merkezin yalnız Gaziantep için değil, bölge için de büyük önem taşıdığını kaydeden Özel Sani Konukoğlu Hastanesi Genel Müdürü Dr. Yusuf Ziya Yıldırım, “Hastanemiz, Gaziantep ve bölge illerine bütün branşlarda hizmet verirken diğer taraftan organ nakli konusunda da üstlenmiş olduğu sorumluluğu ve görevi de en iyi şekilde yerine getirmektedir. Çok kısa bir süre içerisinde gerçekleştirdiğimiz 30 organ nakil ameliyatı ile bölgenin en önemli organ nakil merkezi konumundayız. Hedefimiz bu oranı ve başarıyı sürekli arttırmaktır” diye konuştu.

HASTALAR BİZE GÜVENİYOR

Özel Sani Konukoğlu Hastanesi Organ Nakil Merkezi Sorumlusu Doç. Dr. Necmettin Güvence ise bu başarının ardında ekip çalışması ve özgüven yattığını söyledi.

“Henüz bir yıl önce insanlar böbrek nakli için şehir şehir geziyorlardı. Ameliyatlarda başarıyı yakalamış durumdayız ve listemizde kayıtlı 700 hasta var. Bu oran ile bölgede ilk, Türkiye’de de 5. sıradayız. Biz hizmeti hastanın ayağına getirdik ve artık hastalarımız bize güveniyorlar” dedi.

Güvence, “Organ nakli artık normal bir yaşantıyı sürdüremeyecek durumda olan insanların umut ışığı oluyor. Böyle bir umudu insanlara sunmak çok önemli. Organ bağışının kötü bir şey olmadığını, diğer insanlara can verdiğini, hayata bağlanmasını sağladığını anlatabilmek gerekiyor. Hastanemizde gerçekleştirilen organ nakil hizmetleri, bölgede ihtiyacı olanlar için önemli bir kolaylık sağlıyor” diye konuştu.

Organ Nakil Merkezi Sorumlusu Doç. Dr. Necmettin Güvence ile yaptığımız söyleşi:

“700 kişi nakil bekliyor”

Bugün Organ Nakil Merkezimizde organ nakli bekleyen kişi sayısı 700. Bu oran ile de bölgede ilk sıradayız. Bağışlanan organlar nakil merkezlerine kayıtlı hastalara nakledilmektedir. Bu nedenle mutlaka bir nakil merkezine başvurmak zorunludur yoksa hiçbir şekilde nakil olma şansı yoktur. Sadece bir merkeze kayıt olunabilir. Ancak merkez değişiklikleri mümkündür. Nakil olmak istediğiniz merkeze giderek bir dilekçe doldurarak o merkeze geçmiş oluyorsunuz.

“Sağlık çalışanlarına büyük görev düşüyor”

Son dönemlerde medyanın da desteğiyle bir hayli yol alındı. Başladığımız noktada değiliz. Bu ülkede 2000 yılına kadar organ nakli konusunda bir yönetmelik bile yoktu. O dönemden sonra iyi bir düzeye geldik ama yeterli mi diye sorarsanız değiliz tabi ki. Yapılan organ nakli sayısının yeterli olduğunu söyleyemeyiz. Hala Avrupa ülkelerinin gerisindeyiz.

Burada halkımız kadar sağlık çalışanlara da büyük sorumluluk düştüğünü görüyoruz. Bugün Gaziantep’te kadavradan bağışlanan organ sayısı 2’dir. Demek ki biz hekimler yeteri kadar çaba göstermiyoruz. Bunun birçok nedeni var tabi ki. Birinci sebebi bilgi eksikliği. Merkezlere gidip bilgilendirme çalışması yapmak istiyoruz ama sonuç alamıyoruz. Bir diğer sebep sağlık çalışanları kaçınıyorlar. Bu onlar için daha fazla iş demek. Sağlık Bakanlığı’nın bu konuda yaptığı çalışmalar övgüye değer. Organ vermesi uygun olan hastalar için hastanelerde koordinatörler görevlendirildi. Bu koordinatörler için eğitimler başladı. Teşvik edici bir takım uygulamalar da yapılırsa bu sayının daha da artacağını umuyoruz.

Kadavradan bir bağış olduğunda böbreğin kime nakledileceğine nasıl karar veriliyor?

 Tamamen Sağlık Bakanlığı’nın yürüttüğü işlemler sonucu karar veriliyor. Bir bağış olduğunda, ister özel hastane ister Üniversite Hastanesi, isterse Devlet Hastanesi olsun, kurumlar birbiriyle iletişim halinde olur. Sağlık Bakanlığı, tüm organ nakli merkezlerinin hasta listelerini tarayarak ve belli kurallar doğrultusunda taşınma ve gönderilmesini sağlar.

Kimler canlı verici olabilir?

Sağlık Bakanlığı tarafından canlıdan organ ve doku nakillerinin denetiminin kolaylaştırılması amacıyla 'Ulusal Organ ve Doku Nakli Koordinasyon Sistemi' yürürlüğe girmiştir. Buna göre canlıdan organ ve doku nakli, alıcının dördüncü dereceye kadar (dördüncü derece dahil) kan ve kayın hısımlarından yapılabilir. Bu kapsam dışında kalan organ ve doku verici adayların durumları, ilgili Organ ve Doku Nakli Merkezi'ndeki Yerel Etik Kurul tarafından değerlendirilip uygun bulunursa nakil gerçekleştirilebilir. Dördüncü derece hısımlık bağı ile ilgili olarak; Türk Medeni Kanunu'nun 17. maddesinde, 'Kan hısımlığının derecesi, hısımları birbirine bağlayan doğum sayısıyla belli olur' denmektedir.

Verici olmanın riskleri var mıdır?

Verici adayları çok ayrıntılı incelenir. Kalan tek böbreği diğer böbreğin görevini yapacaksa, ameliyatı tam sağlıklı insan gibi olacaksa ve vereceği böbreğin hastada çalışma ihtimali yüksek olacaksa o zaman verici olabilir. Yani verici olmak kişinin hayatına, ömrüne, işine engel olmayacaksa bir böbreğini verebilir.

Beyin ölümü nedir?

Tıbben, hukuken, dinen ölüm demektir. Bu durum 4 kişilik uzmanlar (anestezi, nöroloji, beyin cerrahi, kardiyoloji) kurulunca değerlendirilir ve hiçbir kuşkuya yer kalmayacak şekilde tüm uzmanlar emin olduğunda beyin ölümü tanısı konmuş olur. Beyin ölümü tanısı almış bir kişinin hayata dönme ihtimali asla mümkün değildir.

Beyin ölümün gerçekleşmiş vericiden organ nakli nasıl gerçekleştirilir?

Beyin ölümü gerçekleşmiş hastaların; beyin fonksiyonları tamamen ve geri dönmeyecek biçimde kaybolmuştur, bilinçleri yerinde değildir. Yaşamlarını ancak solunum makinesi desteğiyle sürdürebilirler. Bu hastaların saatler ya da günler içinde kalbi de durur ve yaşama veda ederler. Ancak bu kişiler yaşamlarında kendi rızalarıyla ya da beyin ölümleri gerçekleştikten sonra vasilerinin isteğiyle böbrek, kalp ve karaciğer gibi organları bağışlanabilir.

Kadavradan mı yoksa canlıdan mı nakil tercih edilmeli?

Keşke yeteri kadar bağış olsa da hiç canlıdan nakil yapmasak. Ancak ülkemizde bağışlar çok çok az. Örneğin 70 bine yakın hastamız var bunun 20 bine yakını kayıtlı. 70 milyonluk ülkemizde 2009 yılı bağış sayısı 263.

Nakilden başka yol var mıdır?

Böbreğin fonksiyonunu ancak böbrek yerine getirebilir. Bir de böbreğin tüm görevlerini getiremese de yaşamı idame etmesini sağlayan diyaliz yöntemi vardır. Başka hiçbir organ yetmezliğinde diyaliz gibi bir yol yoktur. Böbrek hastaları diğer organ yetmezliklerine göre şanslıdır.

Böbrek naklinde başarı şansı nedir?

Oldukça yüksektir. Böbreğin çalışmama oranı ise 100 kişide 1 ya da 2 kişidir. Ancak nakilde yaşanacak sıkıntıları, sorunları düşünürken hiç ihmal etmeyeceğimiz bir şey ki o da diyalizde kalındığında neler yaşanacağıdır.

Hazırlıklar çok uzun sürüyor mu?

Merkezimizde hazırlıklar ek bir sorun çıkmaz ise en fazla 5 - 7 gündür. Hastanemizde aynı gün içinde birçok tetkik yapılabildiği için hazırlıklar kısa sürmektedir.

Nakil olan kişi ne kadar sürede ayağa kalkar?

Nakilden 3 ay sonra normal insanın yaptığı işlerin çoğunda çalışabilir.

Nakilden sonra nelere dikkat edilmeli?

Normal insana önerdiğimiz her şeyi yapabilir, normal insana önermediğimiz şeylerin de yapılmaması gerekmektedir. Nedir önerdiğimiz ve önermediklerimiz:

En önemlisi ilaçlar aksatılmamalı. Kontroller ihmal edilmemeli. Düzenli ve dengeli beslenme önemli. Nakilden sonra en önemli sorunlardan biri de kilo alımıdır. Bir nedeni hastanın her şeyi yiyebilmesi, yeme özlemini gidermek için aşırıya kaçması, diğer neden ise kullandığı ilaçların kilo alımına yol açmasıdır. Kilo alımı böbreğin yükünü artırır. Kontrol aralarında en ufak bir sağlık sorununda aramak. Tıbbi müdahalede geç kalmak böbreğin ömrüne zarar verebilir. Bunun için organ nakil merkezimizin telefonu 24 saat açıktır.